Rektorat, 05.01.2021

Principi evropskog prostora visokog obrazovanja odraz Doktorske škole Univerziteta Crne Gore



X

Univerzitet Crne Gore stvorio je sve preduslove za realizaciju doktorskih studija po modelu Doktorske škole, a izmjenama i dopunama Pravila doktorskih studija, usvojenim na sjednici Senata UCG-a 16. novembra 2020. godine, kazao je Dnevnim novinama rukovodilac Centra za doktorske studije UCG-a, prof. dr Predrag Miranović. Time su, kaže, stvorene dodatne mogućnosti da se međusobno povežu postojeći doktorski studijski programi na Univerzitetu.

DN: Na koji način je zamišljen rad Doktorske škole na UCG-u, na čemu će se bazirati?

Miranović: Posljednjih godina postoji trend u evropskom prostoru visokog obrazovanja da se pojedinačni studijski programi na nivou doktorskih studija povezuju u okviru takozvane Doktorske škole. Naučna istraživanja sve više postaju multidisciplinarna, a neophodna znanja ne možete steći samo u okviru jedne oblasti koju pokriva jedan studijski program. Za sve studijske programe koji pripadaju Doktorskoj školi postoji jedno administrativno tijelo koje po jedinstvenim kriterijumima vrši upis studenata, prati napredak studenata, stara se o osiguranju kvaliteta doktorskih studija kroz jedinstvene procedure i kriterijume. Profesori sa jednog studijskog programa se mogu angažovati kao mentori na drugom studijskom programu. Studenti sa jednog studijskog programa mogu da izaberu u ograničenom obimu predmete sa drugog studijskog programa, teme disertacija mogu da budu interdisciplinarne. Mnoge osnovne elemente Doktorske škole je Univerzitet Crne Gore i do sada imao, a izmjenama i dopunama Pravila doktorskih studija su samo stvorene dodatne mogućnosti da se međusobno povežu postojeći doktorski studijski programi.

DN: Kakvo je, sa Vašeg aspekta, stanje u oblasti doktorskog obrazovanja kod nas?

Miranović: Dva su osnovna mehanizma koji pokreću naučna istraživanja, a samim tim i istraživanja u okviru doktorskih studija. Jedan od njih jeste finansiranje naučnoistraživačke djelatnosti koje se odvija pod okriljem ministarstva nadležnog za nauku. Glavnu pokretačku i radnu snagu na svakom naučnom projektu čine mladi istraživači, doktorandi ili tek svršeni doktori nauka. Upravo je rast ulaganja u istraživačke projekte, kao kriterijumi za dobijanje takvih projekata (obavezno učešće mladih istraživača) bitno doprinio ne samo pojačanoj naučnoj aktivnosti čitave akademske zajednice, već i pojačano interesovanje studenata za nastavak školovanja u okviru doktorskih studija. Želio bih da posebno istaknem i Doktorske stipendije Ministarstva nauke kao instrument koji je posebno doprinio da se uposle mnogi mladi istraživači-doktorandi.

U rukama Univerziteta Crne Gore je drugi niz mehanizama preko kojih se podstiče naučnoistraživački rad na Univerzitetu sistemom nagrađivanja naučnih publikacija, citiranja, uspješnog učešća na nacionalnim i međunarodnim projektima, kao i sufinansiranje naučnoistraživačkih projekata.

DN: Neosporno je da će Doktorska škola doprinijeti kvalitetu doktorskih studija na UCG-u. Koji će biti osnovni standardi kvaliteta ove škole?

Miranović: Doktorska škola nije nova organizaciona jedinica Univerziteta, nije novi fakultet, niti posebna škola u smislu nove organizacione cjeline. Naziv Doktorska škola Univerziteta Crne Gore sugeriše da se u postupku sticanja doktorata svi studenti proceduralno tretiraju na isti način (kao u svakoj školi), podvrgavaju se praktično istim kriterijumima za sticanje doktorata, a teme svojih istraživanja mogu da koncipiraju tako da koriste resurse, i ljudske i materijalne, cjelokupnog Univerziteta Crne Gore. Mi smo na Univerzitetu stvorili sve preduslove za ovakvu realizaciju doktorskih studija pa možemo s punim pravom da kažemo da i mi imamo Doktorsku školu. U tom smislu, nećemo Doktorsku školu da otvorimo, kao što se otvara novi fakultet. Koristimo ovu priliku da javnosti obznanimo da Univerzitet Crne Gore, kao što je to slučaj na najvećem broju univerziteta u Evropi, doktorske studije organizuje po modelu Doktorske škole. Nijesmo odstupili od proklamovanih standarda kvaliteta doktorskih studija, i dalje insistiramo na međunarodnoj prepoznatljivosti naših doktorskih disertacija preko njihovog obaveznog publikovanja u međunarodno priznatim naučnim časopisima. I dalje insistiramo na kvalitetu nastavnika-mentora koji mogu da vode doktorande, odnosno samo istraživači sa međunarodno priznatim referencama mogu biti angažovani kao mentori našim doktorandima. 

DN: Koje biste od usvojenih izmjena i dopuna postojećih Pravila doktorskih studija istakli? 

Miranović: Promjene koje smo izvršili nijesu bile korjenite i dramatične. Htjeli smo da neke odredbe Pravila koje se nijesu dobro pokazale u praksi izmijenimo i da pojedinim odredbama Pravila naglasimo koncept Doktorske škole. Za razliku od osnovnih studija, gdje je naglasak na učenju, kod doktorskih studija je naglasak na istraživanju. Student treba da od samog početka studija ima ideju o temi koja će biti predmet njegove doktorske disertacije. U nekim državama studenti se upisuju na doktorske studije na osnovu nacrta istraživačke teme kojom bi željeli da se bave. Smatrali smo da svaki student treba da ima mentora, koji će ga voditi do doktorske disertacije, od trenutka upisa na doktorske studije. Takođe smo neke administrativne procedure za napredovanje tokom studija olakšali, a da pri tome nijesmo išli nauštrb kvaliteta. 

DN: Koje novine u strukturi doktorskih studija su dio Doktorske škole UCG-a? 

Miranović: Smatrali smo da je dosadašnji način realizacije multidisciplinarnih tema na doktorskim studijama nefleksibilan. Da pojasnim: ukoliko postoji potreba da se rade doktorske disertacije iz matematičke fizike (koju bi radio ili matematičar ili fizičar po osnovnom obrazovanju), nema nikakvog smisla akreditovati čitavi studijski program Matematička fizika zbog jednog ili dva kandidata koji će se javiti u 10 godina. Potrebno je proći dugotrajnu proceduru akreditacije za takav studijski program. Predloženi koncept Doktorske škole gdje student može da bira predmete sa drugih studijskih programa u cilju realizacije multidisciplinarne teme je mnogo praktičniji. Fleksibilnije je da imamo Doktorsku školu u kojoj postoje akreditovani doktorski studijski programi Matematika i Fizika, u okviru koje se može doktorirati iz Matematike i doktorirati iz Fizike, ali omogućiti studentu da kombinuje predmete, mentore, članove komisije sa oba studijska programa i da doktorira iz Matematičke fizike. Napominjem da već imamo kandidate koji doktoriraju iz oblasti biologija i pedagogija, biologija i hemija, lingvistika i političke nauke, lingvistika i istorija, i tome slično. 

Mnoge osnovne elemente Doktorske škole je Univerzitet Crne Gore i do sada imao, a izmjenama i dopunama Pravila doktorskih studija su samo stvorene dodatne mogućnosti da se međusobno povežu postojeći doktorski studijski programi.

 

Medijske objave:

https://www.cdm.me/drustvo/principi-evropskog-prostora-visokog-obrazovanja-odraz-doktorske-skole/

 

Dokumenti

Broj posjeta : 232